Hasła i konta

Hasła dla seniorów — jak zabezpieczyć swoje konta

Ikona klucza i tarczy. Unikalne hasła, menedżer haseł i dodatkowe zabezpieczenie logowania chronią konta lepiej niż karteczka przy monitorze.

Nie musisz pamiętać kilkunastu trudnych haseł. Najważniejsze jest, żeby hasło było długie, trudne do odgadnięcia i używane tylko na jednym koncie.

Nie musisz też co kilka miesięcy zmieniać wszystkich haseł. Jeśli hasło jest bezpieczne i nie ma powodu podejrzewać, że ktoś je poznał, sama regularna zmiana nie daje dodatkowej korzyści.

Najprostszy sposób to połączenie trzech rzeczy: unikalne hasła + menedżer haseł + dodatkowe zabezpieczenie logowania.

Ten poradnik należy do tematu hasła i konta.

Czy naprawdę trzeba mieć inne hasło do każdego konta?

Tak.

To jedna z najważniejszych zasad.

Wyobraź sobie, że używasz tego samego hasła do poczty, sklepu internetowego i forum. Jeśli dane z tego forum wyciekną, ktoś może spróbować użyć tego samego hasła również do Twojej poczty.

Dlatego hasło do poczty powinno być inne niż hasło do banku, sklepu czy portalu społecznościowego.

Nie chodzi o to, żeby wymyślić i zapamiętać 20 różnych haseł.

Od tego jest menedżer haseł.

Jak powinno wyglądać dobre hasło?

Najważniejsza jest długość i nieprzewidywalność, a nie dokładanie na siłę kolejnych znaków.

Dobrym rozwiązaniem jest hasło złożone z kilku przypadkowych, niezwiązanych ze sobą słów.

Na przykład: komoda kalafior rower deszcz

Takie hasło jest długie i łatwiejsze do zapamiętania niż przypadkowy ciąg znaków.

Jeżeli serwis wymaga cyfry albo znaku specjalnego, możesz je dodać: komoda kalafior rower deszcz!7

Nie ma jednak potrzeby tworzenia czegoś w rodzaju K0m0da!7#X tylko po to, żeby hasło wyglądało na bardziej skomplikowane.

CERT Polska zwraca uwagę, że długość hasła ma większe znaczenie niż wymuszona mieszanka wielkich liter, cyfr i znaków specjalnych.

Czego nie używać jako hasła?

Nie wybieraj informacji, które ktoś może łatwo z Tobą powiązać.

Unikaj między innymi:

Nie używaj również tego samego hasła w kilku miejscach.

To właśnie powtarzanie haseł sprawia, że wyciek danych z jednego serwisu może mieć konsekwencje także dla innych kont.

Jak zapamiętać tyle haseł?

Najprościej: nie zapamiętywać ich wszystkich.

Służy do tego menedżer haseł.

Menedżer może:

Dzięki temu nie musisz pamiętać hasła do każdego sklepu czy serwisu.

Pamiętasz przede wszystkim jedno hasło główne, które chroni dostęp do menedżera. CERT Polska rekomenduje korzystanie z menedżerów haseł, także tych wbudowanych w przeglądarkę lub urządzenie.

Czy można przechowywać hasła w telefonie?

Tak.

Wbudowany menedżer haseł w telefonie lub przeglądarce może być wygodnym sposobem przechowywania haseł.

Zamiast przepisywać hasło z kartki, telefon może uzupełnić je za Ciebie podczas logowania.

To również zmniejsza potrzebę używania jednego prostego hasła wszędzie.

Ważne jest natomiast zabezpieczenie samego telefonu — na przykład kodem, odciskiem palca albo rozpoznawaniem twarzy. Pomaga w tym też spokojna obsługa smartfona.

A co z zapisywaniem haseł na kartce?

Kartka nie jest dobrym miejscem do przechowywania haseł, jeśli leży przy komputerze albo jest łatwo dostępna dla innych osób.

Nie przyklejaj haseł do monitora i nie zostawiaj ich obok komputera.

Jeżeli z jakiegoś powodu potrzebujesz papierowej kopii ważnych danych, przechowuj ją w bezpiecznym miejscu w domu, do którego osoby postronne nie mają dostępu.

Nie wysyłaj haseł SMS-em ani e-mailem. Wiadomość z prośbą o hasło albo kod bywa phishingiem.

Co jeszcze oprócz hasła?

Samo hasło nie musi być jedynym zabezpieczeniem konta.

Warto włączyć uwierzytelnianie dwuetapowe, często oznaczane jako 2FA.

Wtedy do zalogowania potrzebne są dwa elementy, na przykład hasło oraz potwierdzenie na telefonie.

Jeśli ktoś pozna samo hasło, nie oznacza to automatycznie, że będzie mógł zalogować się na konto.

2FA warto włączyć przede wszystkim na najważniejszych kontach, takich jak poczta elektroniczna, bankowość czy media społecznościowe.

Ważne

Kod do logowania jest tak samo ważny jak hasło.

Nie podawaj go osobie, która dzwoni lub pisze i twierdzi, że potrzebuje go „do potwierdzenia” albo „pomocy”. Taki telefon bywa oszustwem na wnuczka.

Kod może zostać wykorzystany przez oszusta do zatwierdzenia logowania.

Czy trzeba zmieniać hasła co kilka miesięcy?

Nie ma takiej potrzeby tylko dlatego, że minęło kilka miesięcy.

Hasło warto zmienić wtedy, gdy istnieje powód, żeby podejrzewać, że ktoś je poznał — na przykład po informacji o wycieku danych albo po podejrzanym logowaniu.

Jeśli używasz tego samego hasła w kilku miejscach i dowiesz się o wycieku, zmień je również w pozostałych serwisach, w których było używane.

A co, jeśli strona proponuje „klucz dostępu”?

Możesz się z tym spotkać coraz częściej.

Passkey, czyli klucz dostępu, pozwala logować się bez tradycyjnego hasła. Może być przechowywany na telefonie, w menedżerze haseł albo na specjalnym kluczu sprzętowym.

Przy logowaniu możesz potwierdzić swoją tożsamość na przykład odciskiem palca, twarzą albo kodem urządzenia.

Jedną z ważnych zalet passkeys jest odporność na phishing — fałszywa strona nie może po prostu wyłudzić od Ciebie takiego klucza, jak może wyłudzić hasło.

Jeżeli znany Ci serwis proponuje utworzenie klucza dostępu, warto rozważyć skorzystanie z tej możliwości.

Od których kont zacząć?

Nie musisz od razu zmieniać wszystkich haseł.

Zacznij od kont, których przejęcie mogłoby spowodować największy problem.

1. Poczta e-mail

To szczególnie ważne konto, ponieważ za pomocą poczty można często odzyskać dostęp do innych serwisów.

2. Bankowość

Hasło powinno być używane wyłącznie tam. Do banku wchodź tak, jak w zasadach bezpiecznego logowania.

3. Konto Apple lub Google

To konto może dawać dostęp do wielu danych i urządzeń.

4. Media społecznościowe

Przejęte konto może zostać wykorzystane między innymi do kontaktowania się z Twoimi znajomymi.

5. Pozostałe serwisy

Tutaj również stosuj osobne hasła, najlepiej wygenerowane i zapisane przez menedżer haseł.

Jeśli chcesz zrobić tylko trzy rzeczy

Nie musisz od razu porządkować całego cyfrowego życia.

Na początek:

  1. Nie używaj jednego hasła w wielu miejscach.
  2. Zacznij korzystać z menedżera haseł.
  3. Włącz 2FA na najważniejszych kontach.

To prostsze niż próba zapamiętania kilkunastu skomplikowanych haseł.

A jeśli któreś konto oferuje passkey, możesz zamiast kolejnego hasła skorzystać z klucza dostępu.

Źródła

Te zasady są zbieżne z publicznymi materiałami:

Nie jesteśmy partnerem tych instytucji. To nie zastępuje zgłoszenia na Policję.

Słownik pojęć

Te słowa pojawiły się w tym poradniku. Jedno zdanie, zwykłym językiem.

Menedżer haseł
Menedżer haseł to sejf w telefonie albo przeglądarce, który przechowuje hasła, tworzy nowe i uzupełnia je za Ciebie. Pamiętasz głównie jedno hasło główne.
2FA
2FA, czyli uwierzytelnianie dwuetapowe, to dodatkowe zabezpieczenie logowania. Oprócz hasła potrzebne jest jeszcze potwierdzenie, na przykład na telefonie.
Klucz dostępu
Klucz dostępu, po angielsku passkey, pozwala zalogować się bez wpisywania hasła. Potwierdzasz tożsamość na urządzeniu, na przykład odciskiem palca albo twarzą.
Hasło główne
Hasło główne otwiera menedżer haseł. To jedyne hasło, które musisz dobrze zapamiętać — resztę przechowuje menedżer.

Najczęstsze pytania

Czy naprawdę trzeba mieć inne hasło do każdego konta?

Tak. Jeśli to samo hasło wycieknie z jednego serwisu, ktoś może spróbować go użyć także do poczty albo banku. Menedżer haseł przechowuje osobne hasła za Ciebie.

Czy można przechowywać hasła w telefonie?

Tak. Wbudowany menedżer haseł w telefonie albo przeglądarce może je bezpiecznie przechowywać i uzupełniać. Sam telefon zabezpiecz kodem, odciskiem palca albo twarzą.

Czy trzeba zmieniać hasła co kilka miesięcy?

Nie. Hasło zmieniaj, gdy jest powód — na przykład wyciek danych albo podejrzane logowanie. Sama regularna zmiana nie daje dodatkowej korzyści.

Co to jest klucz dostępu, czyli passkey?

Passkey pozwala logować się bez tradycyjnego hasła, na przykład odciskiem palca, twarzą albo kodem urządzenia. Fałszywa strona nie wyłudzi takiego klucza tak łatwo jak hasła.

Wróć do przewodnika: Hasła i konta.